Spurning mánaðarins

September 2026

Með spurningu mánaðarins er leitast við að svara spurningum sem komið hafa ítrekað inn á borð sviðs starfsumhverfis mannvirkjagerðar hjá Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun. Fjöldi fyrirspurna varðandi mannvirkjagerð berst til Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnunar á ársgrunni í gegnum síma eða netfangið byggingarreglugerd@hms.is. Oft er um tiltekin stef að ræða. Eitt þeirra varðar hvaða atriða maður þarf að huga að þegar leggja á gólfhita í fjölbýlishúsi.

Eldri spurningar mánaðarins eru að finna neðst undir Spurt og svarað

Hvaða atriði þarf að hafa í huga þegar leggja á gólfhita í fjölbýlishúsi?

Þegar leggja á gólfhita í þegar byggðu fjölbýlishúsi þarf að huga að ýmsum atriðum. Lagning gólfhita felur almennt í sér breytingu á lögnum og getur jafnframt haft áhrif á aðra byggingarhluta. Því þarf að huga að því hvort breytingarnar geti haft áhrif á aðra eiginleika mannvirkisins, svo sem burðarþol, hljóðvist og varmaflutning milli rýma.

Tilkynningarskylda

Umfang og eðli framkvæmdarinnar getur haft áhrif á hvort hún er tilkynningarskyld eða háð byggingarheimild eða byggingarleyfi. Breytingar á lögnum eru þó að lágmarki tilkynningarskyldar samkvæmt byggingarreglugerð.

Samkvæmt 2.3.1. gr. byggingarreglugerðar er óheimilt að breyta lagnakerfum mannvirkis nema að fengnu leyfi viðkomandi leyfisveitanda, með þeim undantekningum sem meðal annars koma fram í 2.3.6. gr. reglugerðarinnar.

⦁ Sjá nánari upplýsingar um byggingarleyfisskyldar framkvæmdir í leiðbeiningum við 2.3.1. gr.

Samkvæmt g-lið 1. mgr. 2.3.6. gr. eru breytingar á lögnum undanþegnar byggingarheimild og byggingarleyfi en skulu tilkynntar til leyfisveitanda.

⦁ Með tilkynningu skulu fylgja aðaluppdrættir og greinargerð löggilts hönnuðar. Sé um að ræða breytingar á þegar byggðu mannvirki þar sem aðaluppdrættir eru til staðar þarf aðeins að skila þeim hluta aðaluppdrátta sem sýnir breytingarnar.

⦁ Ekki er heimilt að hefja framkvæmdina fyrr en leyfisveitandi hefur staðfest tilkynninguna. Hafi byggingarfulltrúi þó ekki gert athugasemdir innan þriggja vikna frá móttöku tilkynningar telst hún þó staðfest.

⦁ Sjá nánari upplýsingar um tilkynningarskyldar framkvæmdir í leiðbeiningum við 2.3.6. gr.

Kröfur til gólfhitakerfis

Í 14.2.7. gr. byggingarreglugerðar er fjallað sérstaklega um gólf og loft sem notuð eru sem varmagjafar. Þar kemur fram að gæta skuli þess að ekki verði óæskileg varmaleiðni um byggingarhlutann á milli rýma, sbr. ÍST EN 1264. Þetta getur haft sérstaka þýðingu í fjölbýlishúsi þar sem gólf einnar íbúðar er jafnframt hluti af hæðarskilum að næstu íbúð.

Í 14.2.7. gr. eru jafnframt sett þægindamörk fyrir yfirborðshita gólfhitakerfa.

⦁ Yfirborðshiti skal vera undir 29°C í íverurýmum, undir 33°C í forstofum, þvottaherbergjum, baðherbergjum, geymslum og sambærilegum rýmum og undir 35°C á jaðarsvæðum við útveggi.

⦁ Þá skal yfirborðshiti ekki vera svo hár að hann valdi skemmdum á gólfefni.

Nánari upplýsingar um hönnun og útfærslu gólfhitakerfa er að finna í staðlinum ÍST EN 1264 og Rb-blaði (53).010, Gólfhitakerfi.

Önnur atriði sem þarf að hafa í huga

Lagning gólfhita getur, eftir því hvernig staðið er að framkvæmdinni, haft áhrif á aðra eiginleika mannvirkisins.

⦁ Ef framkvæmdin felur í sér breytingar á uppbyggingu gólfs eða gólfplötu þarf meðal annars að gæta að því að burðarþol og hljóðvist séu áfram fullnægjandi eftir framkvæmdina, sbr. 8. hluta byggingarreglugerðar um burðarþol og 11. hluta um hljóðvist.

⦁ Eftir umfangi og eðli framkvæmdarinnar getur því verið nauðsynlegt að leita til viðeigandi löggilts hönnuðar.

Þar sem um fjölbýlishús er að ræða þarf jafnframt að gæta að lögum nr. 26/1994 um fjöleignarhús.

⦁ Framkvæmdir innan séreignar geta varðað sameign eða haft áhrif á réttindi annarra eigenda, til dæmis ef átt er við gólfplötu, burðarvirki eða sameiginlegt lagnakerfi.

⦁ Eigandi þarf því eftir atvikum að afla samþykkis húsfélags eða annarra eigenda áður en ráðist er í framkvæmdina.

Sé vafi um útfærslu hvetur HMS til samráðs við byggingarfulltrúa sveitarfélags eða hönnuð með sérþekkingu á þessu sviði.