15.2.2. Áætlun um meðhöndlun úrgangs

Leiðbeiningar

Almennum leiðbeiningum um meðhöndlun byggingar- og niðurrifsúrgangs er skipt í verkþætti; undirbúningsfasa, á meðan verki stendur og að verki loknu, sjá yfirlit í töflu 1. Leiðbeiningar um flokkun efna er í töflu 2.

TímiVerkþátturLýsing
Undirbúningur1Magn og gerð úrgangsÁætla hvaða úrgangur fellur til og í hve miklu magni
Undirbúningur2Takmörkun úrgangsLeita leiða til að minni úrgangur falli til
Undirbúningur3ÞjónustaVelja móttökuaðila sem getur haldið utan um upplýsingar um magn sem skilað er
Undirbúningur4Skipulag á byggingastaðSkipuleggja hvernig úrgangur verður meðhöndlaður á byggingastað, t.d. stærð íláta og staðsetning þeirra og tryggja aðgengi að þeim
Á verktíma5Skilgreining ábyrgðar og fræðsla starfsfólksTryggja að starfsfólk þekki kerfið og skilji hvernig eigi að meðhöndla úrgang. Þeir sem taka þátt í flokkuninni þekki hlutverk sitt
Á verktíma6EftirlitHafa eftirlit á byggingastað til að tryggja að kerfinu sé fylgt
Að verktíma loknum7EndurmatSkoða hve mikið magn af úrgangi féll til og bera saman við áætlun. Endurgjöf til starfsmanna. Læra af reynslunni og taka með í næsta verkefni
Tafla 1. Meðferð úrgangs og skipting í verkþætti

Undirbúningur

1 Magn og gerð úrgangs

Áætla hvaða úrgangur fellur til og í hve miklu magni.

  • Útbúa lista yfir öll efni og áætlað magn efnis sem mun falla til, sjá leiðbeiningar um flokkun efna í töflu 2
  • Meta ástand efnis, hversu auðvelt er að endurvinna það og hvernig það verður endurnýtt eða endurunnið
  • Tilgreina hættuleg innihaldsefni á borð við asbest eða blý sem þurfa sérstaka förgun

2 Takmörkun úrgangs

Í stað þess á leggja áherslu á meðhöndlun, horfa til þess að haga verkum þannig að sem minnst falli til af úrgangi.

  • Velja efnin þannig að auðvelt sé að endurnota eða endurnýta þau
  • Velja efnin þannig að niðurrif leiði af sér minni úrgang. Horfa til hringrásarhagkerfis
  • Velja einingahönnun ef við á. Forunnin byggingarefni sem eru send á verkstað geta minnkað úrgang á framkvæmdasvæði verulega
  • Tilgreina nákvæmar kröfur til efna við innkaup og minnka umbúðir. Semja við birgja um að taka til baka umbúðir, vörubretti og umfram efni

3 Þjónusta

Velja móttökuaðila sem býður þá flokkun sem þarf og getur gefið reglulega upplýsingar um magn sem fellur til.

  • Bjóða út úrgangsþjónustu eða gera verðkönnun
  • Sjá til þess að móttökuaðili geti tekið við þeim úrgangsflokkum sem falla til
  • Óska eftir reglulegum skýrslum um gang mála. Skilgreina kröfur til merkinga á ílátum og söfnunarstöðum

4 Flokkun á byggingarstað

Skipuleggja hvernig úrgangur verður meðhöndlaður á byggingastað, t.d. stærð úrgangsíláta og staðsetning þeirra og tryggja aðgengi að þeim.

  • Skilgreina fjölda stærð og staðsetningu úrgangsíláta með tilliti til áætlaðs magns efnis sem fellur til
  • Sýna skal staðsetningu úrgangsíláta á teikningu af skipulagi vinnusvæðis
  • Hafa viðeigandi tunnur á mismunandi verktímum
  • Skoða hugsanlega endurnotkun efna á byggingarstað
  • Koma nýtanlegum hlutum og byggingarefni í endurnotkun

Á verktíma

5 Fræðsla starfsfólks og skilgreining ábyrgðar

Tryggja að starfsfólk þekki kerfið og skilji hvernig eigi að meðhöndla úrgang. Þeir sem taka þátt í flokkuninni þekki hlutverk sitt.

  • Ganga úr skugga um að starfsmenn þekki kerfið og viti ábyrgð og hlutverk sitt
  • Gera samninga við undirverktaka svo þeir vinni eftir sama kerfi
  • Hvetja starfsfólk til að flokka t.d. með fræðslu eða umbun
  • Tala um kerfið á jákvæðan hátt og tala um árangur á stöðufundum starfsfólks og gefa möguleika á að fólk komi ábendingum til skila
  • Heyra frá móttökuaðila hvort flokkun sé í lagi og lagfæra verkferla ef þarf

6 Eftirlit

Hafa eftirlit á byggingastað til að tryggja að kerfinu sé fylgt

  • Hafa eftirlit á byggingastað til að tryggja að kerfinu sé fylgt
  • Spyrja starfsmenn á byggingastað hvernig kerfið virkar og bregðast við ábendingum
  • Fylgjast með hvort úrgangur falli til sem áætlun gerir ekki ráð fyrir og bregðast við ef þarf

FlokkurLýsing
Steinsteypa, múrsteinar, flísar og keramikSteinsteypa, múrsteinn, múr, sement, steypuhræra, steinefni, steypubrog, náttúrusteinn, granítflísar, steypt klóakrör, trefja sement, keramik
Ómálað timburÓmálað timbur, timbur sem er ekki plasthúðað, þjalir, spónaplötur, húsgögn og innréttingar úr hreinu timbri, krossviður, parket, sperrur, loftplötur, listar, panill, umbúðir, gagnvarinn viður
Málað timburPlasthúðað eða málað timbur, innréttingar og hurðar, borðplötur, gluggakarmar, plastparket
UmbúðaplastUmbúðaplast utan af nýjum vörum, plastbrúsar
Plast annað en umbúðirHreint plast efni, plastbakkar, fötur án málmhandfangs, plaströr, plasteinangrun
Pappír og pappiPappaumbúðir, bylgjupappi, pappír
GlerRúðugler, glerhillur, sturtugler, speglar
MálmarOfnar, rör, þakrennur, málmspænir, málmvaskar, katlar, tómir olíutankar, málmgrindur, þakjárn, tómar málmdósir, vírar, verkfæri, skrúfur, naglar, álprófílar
EinangrunarefniSteinull, glerull
GifsVegg og gólf gifs, afskurður af nýju gifsi, niðurrifið gifs, trefja gifs
RaftækiVerkfæri, heimilistæki, kaplar snúrur, rafeindabúnaður
Lífrænn úrgangurMatarafgangar, kaffikorgur, eldhúsbréf
Blandaður úrgangurGrófur byggingarúrgangur, almennur úrgangur frá starfsmannaaðstöðu
SpilliefniHættumerkt efni, efnavörur. Byggingarefni, t.d. steypa, plastefni og timbur, sem eru menguð af spilliefnum. Halda skal spilliefnum aðskildum frá öðrum úrgangi
Úrgangur sem inniheldur asbestAsbest getur verið í einangrun, rörum og þéttiefnum
Tafla 2. Leiðbeiningar um flokkun efna

Að verktíma loknum

7 Endurmat og endurgjöf

Skoða niðurstöðu verkefnis og bera saman við áætlun. Endurgjöf til starfsmanna.

  • Bera saman áætlað magn úrgangs við raunmagn sem til féll
  • Meta hvernig kerfið virkaði, hvað gekk vel og hvað ekki
  • Fara í gegnum athugasemdir frá starfsmönnum, þjónustuaðila og verktökum
  • Gefa endurgjöf til starfsmanna, þakka ábendingar og hrósa því sem vel tókst til
  • Læra af reynslunni og nýta í verkefni framtíðarinnar

Eyðublað

Eyðublaðið er einnig að finna á exel formi hér.

Tilvísanir

  • Eyðublað – heimasíða HMS
  • Leiðbeiningar VSÓ – heimasíða HMS
  • Leiðbeiningar Verkís – heimasíða HMS

Yfirlit yfir breytingar sem gerðar hafa verið á leiðbeiningunni:

ÚtgáfaLýsing á breytingu:Dags.
1.0 Á ekki við28.1.2020
1.1 MVS breytt í HMS.7.2.2020
1.2 Yfirlit yfir breytingar11.1.2021