9.2.5. Staðfesting brunavarna á þegar byggðum mannvirkjum

Leiðbeiningar

Grein 9.2.5. í byggingarreglugerð

Inngangur

Samkvæmt 9.2.1. gr. byggingarreglugerðar eru meginreglur ávallt ófrávíkjanlegar en viðmiðunarreglur eru frávíkjanlegar með tækniskiptum eða brunahönnun enda sé sýnt fram á að brunaöryggi sé ekki skert og uppfyllt séu meginmarkmið reglugerðarinnar og meginreglur þeirra ákvæða sem vikið er frá. Í þessum leiðbeiningum eru settar fram almennar viðmiðanir sem Húsnæðis‐ og mannvirkjastofnun telur að uppfylli ofangreindar meginreglur. Notkun þeirra í hverju tilfelli er á ábyrgð húseiganda eða viðkomandi hönnuðar eftir því sem við á. Leiðbeiningarnar koma ekki í veg fyrir að aðrar lausnir séu valdar enda séu þær rökstuddar af viðkomandi hönnuðum með fullnægjandi hætti.

Skilgreiningar

Grein þessi fjallar um byggingarleyfisskyldar breytingar á mannvirkjum sem þegar hafa verið byggð.
Hér gæti t.d. verið um að ræða viðbyggingar, breytingu á innra skipulagi, megin burðarvirki mannvirkis o.þ.h. Einnig getur verið um að ræða að notkun mannvirkisins breytist þannig að forsendur fyrri hönnunar séu ekki lengur til staðar svo að breyta verði gerð eða búnaði mannvirkisins.

Forsenda þess að þessi grein eigi við er að breytingarnar séu byggingarleyfisskildar þ.e. falla ekki undir ákvæði í 2.3.5. gr. eða 2.3.6. gr. byggingarreglugerðar um minniháttar mannvirkjagerð undanþegna byggingarleyfi. Í þeim tilfellum þarf þó ávallt að tryggja að brunavarnir séu ekki skertar við breytingar.
Nauðsynlegt er að skilgreina skýrt hvaða mannvirki um ræðir og hverjar eru forsendur breytingarinnar.
Um getur verið að ræða m.a. eftirfarandi tilfelli sem hvert um sig þarfnast ólíkrar meðferðar:

A. Mannvirki sem byggt hefur verið samkvæmt byggingarleyfi á grundvelli gildandi byggingarreglugerðar og hlotið hefur lokaúttekt.
B. Mannvirki byggt samkvæmt byggingarleyfi á grundvelli eldri byggingarreglugerðar.
C. Mannvirki sem hefur veirð breytt án samþykktra uppdrátta.
D. Mannvirki sem ekki finnast gildir uppdrættir af.

Öll þessi mannvirki geta fallið undir það að vera þegar byggð og að sótt er um leyfi til að breyta þeim.

Ástandsmat og skilgreining forsenda

Þegar ákveðið er að fara í breytingar á eldra mannvirki er óhjákvæmilegt að fram fari könnun og mat á ástandi brunavarna þess. Í framhaldi af því væri tekin meðvituð ákvörðun um hvað látið er óhreyft og úr hverju er bætt í tengslum við breytingarnar. Inn í matið kemur skoðun á því hvort til eru samþykktar teikningar af mannvirkinu, hvort þær skilgreini brunavarnir á viðunandi hátt og hvort mannvirkið telst enn vera í samræmi við teikningarnar eða hefur verið breytt Þetta getur kallað á gagnaöflun hönnuðar og e.t.v. vettvangsskoðun á viðkomandi mannvirki.Gera þarf grein fyrir umfangi fyrirhugaðra breytinga og áhrifum þeirra á mannvirkið sem fyrir er.
Gera þarf grein fyrir ástandi brunavarna mannvirkisins og í hve miklum mæli er verið að endurmeta og/eða endurhanna brunavarnir þess í tengslum við þær fyrirhuguðu breytingar sem gera á.
Þegar breyta á hluta mannvirkis eða byggja við það, þarf að skilgreina hvar mörkin liggja milli eldri og nýrri hluta – ef forsendur eru mismunandi- og hvað gerist á mörkunum (brunahólfun, gagnkvæmar flóttaleiðir o.s.frv.).

Almenn nálgun

Grein 9.2.5 greinir á milli eftirfarandi þriggja tilvika:

i. Við breytingu á mannvirki eða breytta notkun þess skal hönnuður almennt staðfesta að kröfur séu uppfylltar.
ii. Við minniháttar breytingu á brunavörnum skal hönnuður sýna fram á að brunavarnir séu fullnægjandi og að brunaöryggi skerðist ekki vegna breytingarinnar.
iii. Við sérstaka erfiðleika með að uppfylla ákvæði reglugerðar má víkja frá einstökum ákvæðum og skal þá gera grein fyrir frávikum með viðeigandi rökstuðningi.

Sömu viðmið geta í raun gilt í öllum þessum tilvikum. Í i. er almenn krafa um staðfestingu þ.e. greinargerð hönnuðar. Í ii. er fjallað um minniháttar breytingar, en það sem þar kemur fram á jafnt við þótt breytingar séu ekki minni háttar. Þ.e. að hönnuður staðfesti með greinargerð að brunavarnir séu fullnægjandi (að teknu tilliti til aðstæðna og umfangs breytinga) og að breytingin hafi ekki skert þær brunavarnir sem fyrir hendi voru.
Innihald og uppbygging greinargerðarinnar tekur mið af gr. 9.2.3 og tilheyrandi leiðbeiningu sem fjallar um greinargerð og sannprófun lausna við hönnun brunavarna.
Almennt gildir það sem kemur fram í iii. að umfang greinargerðar er í samræmi við umfang breytinganna. Við sérstaka erfiðleika við að uppfylla viss ákvæði 9. hluta er heimilt að horfa til megin markmiða, 9.1.1 gr. felur það í sér að greinargerð þarf að taka sérstaklega mið af því hvaða ákvæðum er vikið frá og hvaða hönnun er lögð fram til lausnar á frávikinu. Einnig gildir skv. 9.2.3 að umfang greinargerðar skal m.a. taka mið af stærð og mikilvægi mannvirkisins, umfangi hönnunar og umfangi frávika.

Uppbygging greinagerðar

Hér gilda almennar reglur um greinargerðir þar sem gerð er grein fyrir brunavörnum og hvernig þær uppfylla megin markmið og meginreglur byggingarreglugerðar. Því skal taka mið af leiðbeiningum 9.2.3 og sannprófun lausna, auk þess að uppfylla lágmarkskröfur um greinargerðir hönnuða sbr. gr. 4.5.3. um greinargerðir hönnuða. Það er mikilvægt að hafa á hreinu að það er aðeins ein greinargerð um hönnun brunavarna og því ekki verið að tala um aðskildar greinargerðir Þrátt fyrir að kröfur um greinargerðir séu tilgreindar víða í byggingarreglugerð, þá eru í leiðbeiningum 4.5.3 um greinargerðir hönnuða settar fram lágmarkskröfur um það efni sem skylt er að komi fram í greinargerð um brunahönnun, og skal við gerð slíkrar greinargerðar tekið mið af þeim kröfum.

Dæmi um viðmið fyrir mismunandi flokka breytinga

1. Breyting á fyrirkomulagi með óbreyttum notkunarflokki:

Til að byrja með þarf að skilgreina umfang breytinga. Þ.e. hvort verið sé að halda sig við öll þau grundvallaratriði sem eru í gildi varðandi helstu þætti eins og t.d. fyrirkomulag flóttaleiða, brunahólfun, brunavarnarbúnað, brunaálag og fólksfjölda eða er verið að gera breytingar á flestum þáttum. Ef breyting er afmörkuð og umfangslítil er hægt að miða við samþykkta hönnun og tilheyrandi gögn og gera einungis grein fyrir þeirri breytingu sem verið er að skoða og byggingarleyfið snýst um.
Í þessu tilfelli þarf brunahönnuður samt sem áður að kanna hvort brunavarnir eru í lagi áður en hægt er að halda áfram með verkefnið. Þegar breyting er umfangslítil og verið er að styðjast við áður samþykkta hönnun þá þurfa þau gögn að fylgja með ásamt nauðsynlegum tilvísunum. Koma þarf fram umfang breytinga og hvernig þær uppfylli gildandi reglugerð og skal greinargerðin einkum fjalla um þau atriði sem snúa að breytingunum, þó helstu atriða núverandi brunavarna sé einnig getið. Í einhverjum einföldum tilfellum getur upprunalegur texti staðið óbreyttur en til dæmis einungis fjallað um breytingu á flóttaleið. Það er því alltaf mikilvægt að vísað sé í þær samþykktu teikningar sem liggja til grundvallar.

Dæmi um þetta getur verið 5 hæða skrifstofubygging þar sem verið er að endurinnrétta hæð fyrir fyrirtæki og flóttaleiðir af hæð og megin skipulag byggingar er óbreytt. Þetta voru skrifstofur og verða áfram skrifstofur í notkunarflokki 1. Breytingin snýr því að innbyrðis skipulagi og flóttaleiðum innan hæðar. Fyrst þarf að skoða aldur byggingar og hvort verið er að ræða um tilfelli A, B, C eða D sbr. kafla með skilgreiningum hér að framan. Ef skilgreining A) á við er þetta frekar einfalt þar sem gera má ráð fyrir að allar almennar kröfur séu uppfylltar í byggingunni og því getur brunahönnunin snúið eingöngu að hæðinni án þess að fara að gera neinar prinsipp breytingar á byggingunni.

Breyting á fyrirkomulagi með óbreyttum notkunarflokki getur átt við þó svo að um sé að ræða eldri reglugerðir og notkun hafi ekki verið skilgreind með sama hætti og nú er gert. Þannig getur iðnaðarhús sem áður hýsti trésmíðaverkstæði orðið að bifreiðaverkstæði eða öfugt. En þessi starfsemi fellur undir notkunarflokk 1. En eftir því sem byggingin er eldri eru meiri líkur á að umfang brunahönnunar aukist og minni líkur eru á að hægt sé að notast við eldri hönnun. Það getur þó oft verið vel útfærð hönnun en almennt ekki gerð grein fyrir brunavörnum á þann hátt sem er ásættanlegt í dag. En oft hafa engar greinargerðir verið skrifaðar og texti á teikningum er knappur. Þetta þýðir að gera þarf grein fyrir megin þáttum brunavarna óháð því hvort brunavarnir hafa verið í lagi eða ekki.
Í þeim tilfellum sem brunahönnuður sér að brunavarnir eru ekki í lagi eins og þær eru settar fram á samþykktum gögnum eða búið er að gera breytingar á byggingunni sem ekki hafa verið teiknaðar eða lagðar fram, þarf hönnuður að vinna hönnunina frá grunni þó svo að um sé að ræða þegar byggða byggingu. Þetta þýðir að skipulega er farið í gegnum kröfur byggingarreglugerðar og þannig tryggt að brunavarnir séu ásættanlegar. Þessi athugun getur oft leitt í ljós að brunavarnir teljist „ásættanlegar" þótt þær standist ekki núgildandi kröfur, enda eru þær ekki afturvirkar og oft ekki hægt að réttlæta mikinn kostnað við úrbætur, einkum ef fyrirhuguð breyting er lítil.

Dæmi: Ef um er að ræða skilgreiningu B) þ.e. bygging samkvæmt byggingarleyfi á grundvelli eldri byggingarreglugerðar þá þarf brunahönnuður að fara í gegnum breytingar sem eru á reglum í dag og þeim sem voru í gildi. Umfang greinargerðar verður meira og skipulega þarf að fara í gegnum meginreglur byggingarreglugerðar. Það er þó ljóst að ekki er eðlilegt að taka öll þau atriði upp sem varða núgildandi reglugerðir en þyrfti þá líklega að umbreyta öllum hæðum. Þetta er þó allt háð því fyrirkomulagi sem er fyrir hendi. Það má sem dæmi nefna stigahús sem eru t.d. í flokki 1 skv. núgildandi reglum en ættu að vera í flokki 2 en áður var ekki verið að setja slík stigahús í einfaldari skrifstofubyggingar sem eru t.d. 5 hæðir. Brunahönnuður fer þannig yfir allar núgildandi kröfur og metur þær og reynir að tryggja að flest atriði séu í lagi á viðkomandi hæð án þess að umturna byggingunni. Það geta þó komið upp atriði sem varða alla bygginguna vegna takmarkaðrar breytingar á einni hæð t.d. að þörf sé á brunaviðvörunarkerfi eða öðrum búnaði og þá getur verið nauðsynlegt að setja kerfið í alla bygginguna eða bara á viðkomandi hæð allt eftir mati hönnuðar og þeim aðstæðum sem eru í byggingunni.

Ef um C flokk er að ræða þ.e. mannvirki sem hefur verið breytt án samþykktra uppdrátta þá þarf að meðhöndla allar breytingar frá samþykktum hönnunargögnum eins og að verið sé að sækja um nýjar breytingar. Máta þarf mannvirkið við það regluverk sem var til staðar á þeim tíma sem það var byggt og regluverk dagsins í dag.

Ef um D flokk er að ræða þ.e. mannvirki sem ekki finnast gildir uppdrættir af, þá þarf að máta ástand mannvirkisins við það regluverk sem var til staðar á þeim tíma sem það var byggt og regluverk dagsins í dag og gera grein fyrir heildar brunavörnum mannvirkisins.

2. Breyting á notkunarflokki með litlum breytingum á fyrirkomulagi:

Til að byrja með þarf að skoða hvað breytt notkun hefur í för með sér gagnvart brunakröfum, þ.e. nýr notkunarflokkur. Þegar farið er upp um notkunarflokk eru almennt gerðar meiri kröfur til brunavarna og öfugt þegar farið er niður um notkunarflokk. Þegar verið er að breyta um notkun er litið svo á að gerðar séu kröfur í samræmi við núgildandi reglur enda þörf á nýju byggingarleyfi óháð umfangi breytinga. Það er þó almennt ekki um litlar breytingar að ræða og því um ólíklegt tilfelli að ræða.
Byrja þarf á að skoða hvort húsnæði er í samræmi við samþykktar teikningar, er verið að tala um skilgreiningu A, B, C eða D sbr. kaflann hér að framan. En eins og fyrr segir hefur þetta áhrif á vinnu brunahönnuðar og umfang greinargerðar þó alltaf snúist þetta um mat á brunavörnum byggingarinnar og hvort öryggi fólks sé tryggt ásamt öðrum meginmarkmiðum sem koma fram í byggingarreglugerð.

Dæmi: Verslun sem er breytt í kaffihús eða veitingastað og gefum okkur byggingin sé mjög gömul en að skipulagið að innan sé einfalt, forstofa, verslunarrými og að lokum bakrými/lager. Flóttaleiðir verði óbreyttar, verslunarrými verður að veitingarsal og lager breytt í eldhús með tiltölulega einföldum hætti (sér í lagi ef þetta er kaffihús en þá er ekki endilega krafa um brunahólfun milli eldhúss og veitingasalar). Í þessu tilfelli þarf að fara yfir brunavarnir gagnvart því að reglur hafa breyst vegna eldri byggingar sem hefur ekki verið breytt jafnvel frá því að húsið var byggt. Til viðbótar koma svo kröfur vegna þess að við förum upp um notkunarflokk (verslunin er innan við 150 m2, í notkunarflokki 1 en veitingastaður verður í notkunarflokki 2). Þó svo að breytingarnar á fyrirkomulaginu séu litlar þarf að vinna brunahönnunina eins og um sé að ræða nýbyggingu en þó með þeim fyrirvara um almenna nálgun sem fjallað er um hér að ofan: iii. Við sérstaka erfiðleika má víkja frá einstökum ákvæðum og skal þá gera grein fyrir frávikum með viðeigandi rökstuðningi. Í þessu tilfelli gæti húsið mögulega verið friðað eða einhver atriði með þeim hætti að ekki er með góðum hætti hægt að breyta þeim og af þeim sökum ekki hægt að gera fyrirhugaðar breytingar.

Eins og áður tekur greinargerð mið af umfangi og þó að um minniháttar breytingu á fyrirkomulagi sé að ræða þá skal hönnuður sýna fram á að brunavarnir séu fullnægjandi og að brunaöryggi með tilliti til meginmarmiða og meginreglna byggingarreglugerðar skerðist ekki vegna breytingarinnar.

3.Breyting á notkunarflokki og breyting á fyrirkomulagi húsnæðis:

Þar sem bæði er um að ræða breytingu á notkunarflokki og fyrirkomulagi er litið svo á að um sé að ræða breytingar sem taka skuli mið af núgildandi byggingarreglugerð en þó með þeim fyrirvörum sem koma fram í greininni. Þ.e. ef sérstökum erfiðleikum er bundið að uppfylla ákvæði þessa hluta reglugerðarinnar án þess að breyta að verulegu leyti megingerð mannvirkis, burðarvirki, útliti, innra skipulagi eða öðrum sérkennum sem vert er að varðveita, getur leyfisveitandi heimilað að vikið sé frá einstökum ákvæðum þessa hluta reglugerðarinnar. Þegar þessi leið er farin þarf að tryggja að brunaöryggi sé tryggt og meginmarkmið 9.1.1. gr. séu uppfyllt eins og segir í greininni. Hér er því oftast um að ræða brunahönnun skv. c) lið í 9.2.2. gr. um aðferðir við hönnun brunavarna. En það er alltaf hægt að velja um að hanna skv. viðmiðunarreglum eða frávikslausnum, hvort sem um er að ræða nýbyggingu eða breytingu á eldri byggingu. Greinargerðin getur því verið mjög umfangsmikil allt eftir fjölda og umfangi frávika og hversu auðvelt er að koma með ásættanlegar mótvægisaðgerðir. Umfang slíkrar greinargerðar er í samræmi við umfang breytinganna en getur þó stundum verið mjög mikið þó svo að breytingarnar kunni að virðast litlar en brunatæknilegt umfang er það sem skiptir máli í þessu tilfelli.
Það þarf því alltaf að leggja mat á núverandi brunavarnir húsnæðisins og gera grein fyrir því hvernig hægt er að uppfylla brunaöryggi skv. reglugerð. Þegar um er að ræða timburhús og stálgrindarhús getur þurft að gera sérstaklega grein fyrir helstu deilum sem hafa áhrif á brunavarnir, þó svo að ekki sé endilega verið að breyta þeim hluta. Að öðru leyti er vísað í leiðbeiningablað HMS um sannprófun lausna.
Hér á eftir er svo farið betur yfir það hvað felst í sérstökum erfiðleikum við að uppfylla núgildandi kröfur.

4.Viðbyggingar

Þegar talað er um viðbyggingar getur átt við mjög sjálfstæða viðbyggingu eða allt að því að viðbyggingin sé í raun stækkun á byggingu fremur en viðbygging. Almennt er hér miðað við að viðbygging sé sjálfstæð og með sjálfstæðu burðarvirki enda oft mikill hagur í því að þurfa ekki að prjóna við það sem fyrir er. Þessi hugtök eru þó ekki skýr, viðbygging er bara almennt notuð yfir hluta mannvirkis sem var byggður seinna en þegar byggt mannvirki. Ef viðbyggingin verður hluti af þegar byggðumannvirki þarf sá hluti af eldra mannvirkinu sem tilheyrir viðbyggingu brunatæknilega almennt að uppfylla kröfur núgildandi reglugerðar. Þetta fer allt eftir því hvernig hönnuður leysir annars vegar viðbygginguna og hins vegar tengsl hennar við það sem fyrir er. Þetta snýst ekki eingöngu um brunahólfun og sambrunahættu heldur líka t.d. fyrirkomulag flóttaleiða, reyklosun og aðkomu slökkviliðs. Meta þarf hversu mikil áhrif viðbyggingin hefur  á það mannvirki sem fyrir er.
Þegar verið er að vinna með viðbyggingar í þessu samhengi er því aðalatriðið að skilgreina áhrif viðbyggingar og tengingar. Þannig er hægt að skilgreina hvort eldri hlutinn þurfi að uppfylla kröfur núgildandi reglugerðar eða ekki.

Dæmi: Ef um er að ræða litla stækkun á húsi sem ekki uppfyllir núgildandi reglugerð, til dæmis íbúðarhús sem hefur ekki svalir á efri hæð. Ef húsið er að uppfylla kröfurnar sem giltu þegar það var byggt og viðbyggingin er ekki að skerða öryggið sem var til staðar, þá má samþykkja stækkunina án þess að fara í breytingar á hlutum sem ekki varða stækkunina, eins og að byggja svalir á húsið í þessu dæmi.

Sérstakir erfiðleikar með að uppfylla ákvæði reglugerðar

Í greininni er talað um að ef sérstökum erfiðleikum er bundið að uppfylla ákvæði þessa hluta reglugerðarinnar (9. hluta um brunavarnir) án þess að breyta að verulegu leyti megingerð mannvirkis, burðarvirki, útliti, innra skipulagi eða öðrum sérkennum sem vert er að varðveita, getur leyfisveitandi heimilað að vikið sé frá einstökum ákvæðum þessa hluta reglugerðarinnar. En jafnframt segir að í slíkum tilvikum skal hönnuður skila sérstakri greinargerð um það hvernig brunaöryggi er tryggt og meginmarkmið 9.1.1. gr. eru uppfyllt. Þetta þýðir að hægt er að víkja frá öllum viðmiðunarreglum í 9. hluta en jafnframt öllum öðrum greinum 9. hluta svo lengi sem meginmarkmið 9.1.1. gr. eru uppfyllt. En brunahönnuður þarf að skila greinargerð til leyfisveitanda og umfang hennar skal vera í samræmi við umfang breytinganna. Sambærilegar greinar eru í öðrum hlutum reglugerðarinnar t.d. þegar fjallað er um algilda hönnun og getur þurft að skoða þessi atriði saman þegar það á við.
Hér á eftir verður fjallað betur um sérstaka erfiðleika, þ.e. hverjir þeir geta verið og hvenær er eðlilegt að nýta þetta ákvæði. En þegar verið er að breyta mannvirki þarf líka að skoða hvort heppilegt sé að breyta því fyrir þá notkun sem er fyrirhuguð með hliðsjón af þeim breytingum sem gera þyrfti til að uppfylla kröfur. Í einhverjum tilfellum er húsið einfaldlega ekki heppilegt.

Breyta að verulegu leyti megingerð mannvirkis
Þetta getur t.d. átt við þegar hús er byggt úr byggingarefnum sem ekki falla að þeim kröfum sem gerðar eru í núgildandi reglum eða klæðningar eru ekki í réttum flokki. Segja má að þetta eigi frekast við þegar bygging er þegar samþykkt til ákveðinna nota og einungis er verið að gera aðlaganir eða breytingar til góða. En erfitt getur verið að breyta um notkun og breyta öllu innra skipulagi ef megin gerð mannvirkis er óhentug.

Dæmi: Þetta getur átt við um timburkirkju sem ekki er verið að breyta í sjálfu sér, einungis að leggja inn nýja aðaluppdrætti og sækja um að útbúa salerni og ramp fyrir hreyfihamlaða án þess að fara í neinar aðrar breytingar. Þá má hugsa sér að kröfur til burðarvirkja standist ekki, sömuleiðis kröfur til klæðninga og fleiri þátta. Ef kirkjan er líka friðuð bætast þau sjónarmið við og hafa áhrif á heildarmatið. Hér þarf hönnuður að leggja mat á fyrirhugaðar breytingar og hvort þær hafi einhver neikvæð áhrif á brunavarnir. Ef við gefum okkur að rampurinn og breytingin á salerninu hafi lítil áhrif á brunavarnir þá þarf samt að leggja mat á brunavarnir við innlögn aðaluppdrátta. Hér er umfang breytinga lítið og því eðlilegt að umfang greiningar verði í samræmi við það.
Aftur á móti ef hönnuður sér að flóttaleiðir eru ófullnægjandi þá þarf hann að tryggja að öryggi fólks sé tryggt og því að leggja til breytingar á flóttaleiðum – eða aðrar aðgerðir sem taldar eru duga til að gera brunaöryggið ásættanlegt í ljósi aðstæðna og sögu mannvirkisins.
Í þessu tilfelli er verið að auka aðgengi hreyfihamlaðra að húsnæðinu og þyrfti á sama tíma að gera grein fyrir flóttaleiðum fyrir hreyfihamlaða.

Breyta að verulegu leyti útliti mannvirkis
Þetta getur átt við um fasöður sem klæddar eru klæðningum sem ekki uppfylla kröfur í dag eða kröfu um svalir á íbúðum sem aldrei hafa haft svalir, eða kröfu um útistiga eða lyftu á hlið mannvirkis sem er sérstaklega viðkvæm.

Breyta að verulegu leyti öðrum sérkennum mannvirkis sem vert er að varðveita
Þegar verið er að tala um sérkenni mannvirkis getur verið um að ræða útlitsatriði sem mynda sérkenni viðkomandi byggingar, sérstök gerð byggingar, byggingaefni eða byggingarlag. Þetta getur því gjarnan varðað friðuð mannvirki eða önnur sem á einhvern hátt eru sérstök. Það er því eins og áður erfitt að hugsa sér breytingu á slíku mannvirki m.t.t. nýs notkunarflokks nema atriðið sem um ræðir sé veigalítið í brunatæknilegu samhengi og varði þá ekki öryggi fólks. Þetta getur hins vegar verið líklegt þar sem verið er að endurgera eða uppfæra eldri byggingar sem áfram hafa sömu notkun og tryggja þarf að brunavarnir verði ásættanlegar og uppfylli meginmarkmið byggingarreglugerðar á sama tíma og vernduð eru sérkenni og tryggt að sérkennum sem vert er að varðveita verði ekki breytt að verulegu leyti vegna framkvæmdanna.

Mannvirki sem heyra undir lög um menningarminjar

Samkvæmt lögum um menningarminjar nr. 80/2012 er óheimilt að gera nokkrar breytingar á friðlýstu og friðuðu húsi eða mannvirki án vitundar Minjastofnunar Íslands.

Yfirlit yfir breytingar sem gerðar hafa verið á leiðbeiningunni: